Η δημόσια παρέμβαση του ΤΕΕ/ΤΗ για την παραχώρηση και κοινωφελή χρήση του χώρου του Στρατοπέδου Βελισσαρίου, επαναλαμβάνεται σήμερα, περίοδο επώασης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ) για να μην χαθεί μία ακόμη ευκαιρία ένταξης του ως Δημοτικού σε αυτό και ακολούθως σχεδιασμού του , προς όφελος του πληθυσμού του λεκανοπεδίου.

Στο παρελθόν, η εξ ολοκλήρου παραχώρηση του στρατοπέδου, σκόνταφτε στις απαιτήσεις του ΤΕΘΑ ( Ταμείο Εθνικής Άμυνας) για το ποσοστό της έκτασης που θα παραμείνει στο ΥΠΕΘΑ και κάθε φορά που είχε ανακινηθεί το θέμα, ξεκινούσαν οι διαπραγματεύσεις Δήμου – ΤΕΘΑ, για τα ποσοστά και τους όρους, που θα συνοδεύσουν την παραχώρηση. Για την ιστορία θυμίζουμε: την 1η Ιουνίου του 2006 ο αείμνηστος Ίνις Μεσσαρέ εξαίρετος αρχιτέκτων - πολεοδόμος παρουσίασε στο Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ιωαννιτών το οποίο και παρέλαβε, την «Πρώτη φάση της τεχνοοικονομικής μελέτης και του σχεδίου αξιοποίησης του στρατοπέδου Βελισσαρίου». Επρόκειτο στην ουσία, για την αξιοποίηση – πολεοδόμηση του 50% ή του 60% κατά την διεκδίκηση της τότε Δημοτικής Αρχής, της έκτασης του στρατοπέδου που θα περιερχόταν στον Δήμο, σύμφωνα με τον Νόμο 2745/1999 (περί παραχώρησης στρατοπέδων ), καθώς το άλλο 50% σύμφωνα με τον Νόμο ή το 40% σύμφωνα με την διεκδίκηση της Δημοτικής Αρχής, θα έμενε στο Ταμείο Εθνικής Άμυνας ( ΤΕΘΑ ) για να προβεί με τη σειρά του σε πολεοδόμηση του δικού του τμήματος. Η μελέτη αποτύπωνε τις θέσεις του πρασίνου, αλλά και τις θέσεις των κοινοχρήστων και κοινωφελών κτηρίων για δημόσιες υπηρεσίες , σχολεία, λατρευτικούς χώρους, Διοικητήριο, καθώς και τα συνοδά έργα, οδοποιίας και χώρων στάθμευσης, που καταλάμβαναν το μεγαλύτερο μέρος της επιφάνειας , εις βάρος τόσο της έκτασης όσο και της διάταξης/ διαμόρφωσης του πρασίνου.  Είναι χαρακτηριστικό ότι σε αποστροφή του λόγου του ο Μεσσαρέ υποστήριξε ότι «δεν καλύπτεται η ανάγκη πρασίνου στην πόλη» και τα δημοσιεύματα της εποχής έκαναν λόγω για «πόλη μέσα στην πόλη».

Στα 20 αυτά χρόνια που ακολούθησαν έχουν δημιουργηθεί νέες συνθήκες που προήλθαν από αλλαγές όπως:

Η κλιματική αλλαγή η οποία επιβάλλει πλέον την αντιμετώπιση της με δράσεις προστασίας του περιβάλλοντος σε όλες τις εκφάνσεις της ανθρώπινης δραστηριότητας, αλλά και δράσεις ενίσχυσης της κλιματικής ανθεκτικότητας, οι οποίες προστατεύουν και αναδεικνύουν την ανάγκη ενσωμάτωσης της , και στις πλέον ήπιες ανθρώπινες δραστηριότητες.

Η αλματώδης άνοδος της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο λεκανοπέδιο, ιδιαίτερα κατά τις περιόδους θερμοκρασιακής αναστροφής, επιβάλλει πέρα από την υιοθέτηση δράσεων όπως η ενσωμάτωση της κλιματικής ουδετερότητας για την πόλη για το Δήμο μας, την υιοθέτηση μέτρων εκτεταμένων δενροφυτεύσεων.

Η επιβάρυνση του αστικού περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής σε αυτό, επιβάλλει πλέον να εφαρμοστούν πρωτίστως σχέδια βιώσιμης αστικής κινητικότητας,(μείωση της αυτοκίνησης) αλλά και βιώσιμης αστικής ανάπτυξης (πυκνότητες, επεκτάσεις) και οικολογικής αναστροφής( λίμνη, πράσινο).

Από τα λίγα που αναφέραμε, γίνεται αντιληπτό, ότι η έκταση του στρατοπέδου είναι ζωτικής σημασίας, για να αποτελέσει, σε συνδυασμό με το πάρκο Πυρσινέλλα το αναγκαίο «mega Πάρκο», έναν δεύτερο πνεύμονα πρασίνου και αναψυχής, σε ελάχιστη απόσταση από το κέντρο.

Όμως, εκ νέου σήμερα η έκτασή του, γεγονός που θα στοιχίσει πολύ στο αστικό συγρότημα τα ερχόμενα χρόνια, κινδυνεύει να ελαχιστοποιηθεί. Είτε από τις επιδιώξεις του ΤΕΘΑ πάντα παρούσες, είτε από την απροθυμία να στοιχηθούν πίσω από το αίτημα της κοινωνίας και του Δήμου πολιτικά πρόσωπα που θεωρούν ρεαλιστικές τις επιδιώξεις του Υπουργείου Άμυνας μεταφέροντας στον Δημόσιο διάλογο την άποψή του ΤΕΘΑ, αμφισβητώντας ακόμα και την υπόσχεση του πρωθυπουργού για παραχώρηση του συνόλου του στρατοπέδου στον Δήμο, είτε από τις προκύπτουσες επιμέρους απαιτήσεις της διοίκησης για εγκατάσταση κτηρίων που θα καλύψουν τις ανάγκες της, είτε από επενδυτικά – επιχειρηματικά σχέδια που ίσως προκύψουν για το τμήμα που θα παραμείνει προς εκμετάλλευση στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.

Στην βάση των προαναφερόμενων κινδύνων καθώς και των ποικίλων κρίσεων και αλλαγών που βιώνουμε, αλλά και στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο πρόγραμμα κλιματικά ουδέτερων πόλεων, ο Δήμος πρέπει να διεκδικήσει το σύνολο της έκτασης και να λάβει πρόνοια να τεθούν, στο επίκεντρο της αξιοποίησης του μεγάλου, αδόμητου, φυσικού και αδρανούς χώρου, το αστικό περιβάλλον η οικολογική και κλιματική του ισορροπία, ο πολιτισμός, ο αθλητισμός, και η ψυχαγωγία που συνιστούν μέρος της καθημερινότητας των πολιτών και όχι η χωροθέτηση της δημοσίας διοίκησης ή οι επιδιώξεις του ΤΕΘΑ ή η επενδυτική – επιχειρηματική διευκόλυνση, με άλλοθι ένα αναπτυξιακό τουριστικό όραμα όπως εκείνο του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού, πασπαλισμένο με ολίγη κοινωνική κατοικία.

Εν έτη 2026 πιστεύουμε ότι η τύχη του στρατοπέδου Βελισσαρίου δεν πρέπει να κριθεί σε διαπραγματεύσεις με το ΤΕΘΑ για το ποσοστό της έκτασης πού θα παραμείνει στην πόλη, αλλά με διάλογο με τους πολίτες για τις ανάγκες τους καθώς η αξιοποίηση του συνόλου του στρατοπέδου Βελισσαρίου, μιας επιφάνειας 586 στρεμμάτων, προς όφελος της πόλης είναι κρίσιμη και αναγκαία, τόσο για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών, όσο και για ένα βιώσιμο μέλλον για τα Γιάννενα.

Στην κατεύθυνση αυτή προτείνουμε :

1) Το πρώην στρατόπεδο Βελισσαρίου να παραχωρηθεί εξ΄ ολοκλήρου στον Δήμο Ιωαννιτών και μαζί με το Πάρκο Πυρσινέλλα να αποτελέσουν πνεύμονα πρασίνου και τόπο αναψυχής, που θα φιλοξενεί πάσης φύσεως καλλιτεχνικές, πολιτιστικές, και αθλητικές εκδηλώσεις σε ανοιχτούς και κλειστούς δημόσιους και κοινόχρηστους χώρους. Υποστηρίξαμε εξ’ άλλου την προαναφερθείσα πρόταση, σε κείμενο που καταθέσαμε στον δημόσιο διάλογο τον Μάιο του 2020, προκειμένου της συζήτησης για την ανάπλαση του Πάρκου Πυρσινέλλα.

2) Να διεξαχθεί Αρχιτεκτονικός Διαγωνισμός ιδεών για τη σύνταξη master plan με χρήσεις που θα συνδιαμορφώσουν πολίτες φορείς, ομάδες, σύλλογοι μετά από «μακρά, εξαντλητική και ουσιαστική» περίοδο διαβούλευσης. Ο χώρος αυτός ανήκει στους πολίτες και αυτοί πρέπει να συμμετάσχουν και να αποφασίσουν για την τύχη και την αξιοποίησή του.

3) Παραθέτουμε στη συνέχεια ενδεικτικές χρήσεις και λειτουργικές παρεμβάσεις :

α) Χρήσεις :

• Δενδροφυτεύσεις και κήποι μετά σπουδής (συλλογή ομβρίων) και συνολικού σχεδιασμού.
• Δημοτικά περιβόλια/κήποι, όπου όποιος πολίτης θέλει μετά από αίτημα να αποκτά χώρο για καλλιέργεια.
• Υδάτινοι τόποι συνδεόμενοι με διαδρομές οικολογικού ενδιαφέροντος.
• Καταφυγή σε περίπτωση κλιματικών η γεωλογικών συμβάντων.
• Πάσης φύσεως παιδότοποι.
• Τόποι περιπάτου συναναστροφών και άθλησης με ειδικές προβλέψεις ή μεταχείριση για την 3η ηλικία
• Τόποι θεραπευτικών δράσεων (θεραπευτική ιππασία)
• Καταφύγια οικόσιτων ζώων.
• Κλειστό γυμναστήριο, κολυμβητήρια παγοδρόμιο, ανοιχτά γήπεδα, skate, πίστες αναρρίχησης, προπονητικά πεδία.
• Δημοτική πινακοθήκη/γλυπτοθήκη, υπαίθριοι χώροι εκθέσεων, κινηματογραφικών προβολών, διαλέξεων, θεάτρου, συναυλιών, ανοιχτών αγορών.
• Δημοτικό Θέατρο (ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ.Ιωαννινων)

β) Παρεμβάσεις :

• Τακτική και ποιοτική μεταφορά από αστικές συγκοινωνίες.
• Ποδηλατικές διαδρομές εντός του χώρου, αλλά και σύνδεση με υπόλοιπο δίκτυο ποδηλατοδρόμων.
• Προώθηση και ενσωμάτωση του χώρου αυτού στις δραστηριότητες του «κοινωνικού γίγνεσθαι»  

Πέρα των ανωτέρω, είναι σαφές ότι η δημιουργία ενός τέτοιου είδους κοινόχρηστου και δημόσιου χώρου με τις ανωτέρω προϋποθέσεις θα παράγει συνθήκες δημιουργίας

• Αναβαθμισμένου βιώσιμου αστικού περιβάλλοντος
• Προσέλκυσης και συγκράτησης ανθρωπίνου δυναμικού (και κυρίως των νέων)
• Παραγωγής και αξιοποίησης πολιτιστικού και πολιτισμικού και καλλιτεχνικού περιεχομένου
• Προστιθέμενης αξίας σε άλλες δραστηριότητες οι οποίες θα συντελέσουν στην προσπάθεια επίτευξης αειφόρου ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή.

Αναλογιζόμενοι ότι το ΤΕΕ/ΤΗ θα πρέπει να προτείνει και να υιοθετεί προτάσεις και δράσεις με ορίζοντα μακράν πέρα του συνηθισμένου χρονικού σχεδιασμού, θα πρέπει για λογαριασμό του κοινωνικού συνόλου να προάγει την επίτευξη ενός σημαντικά καλύτερου περιβάλλοντος για τις μελλοντικές γενιές στην περιοχής μας.

Το ΤΕΕ/ΤΗ, υποστηρίζοντας τη συνολική παραχώρηση και δημόσια χρήση του στρατοπέδου, δεσμεύεται ότι θα συμβάλλει με όλες του τις δυνάμεις, στη λειτουργική αξιοποίηση και βιωσιμότητα του χώρου, με προτάσεις που θα προκύψουν κατά την διάρκεια των φάσεων σχεδιασμού του έργου. Με τα μάτια στο μέλλον να διεκδικήσουμε για όλους ολόκληρη την έκταση του στρατοπέδου σήμερα.